Памяць: Гістарычна-дакументальная хроніка Магілёва

Памяць: Гістарычна-дакументальная хроніка Магілёва / Беларус. Энцыкл.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1998. — 496 с. іл.

ISBN 985-11-0104-4.

У кнізе асветлены падзеі і факты гісторыі Магілёва са старажытных часоў да нашых дзён. У хроніку ўключаны гісторыка-эканамічныя і біяграфічныя нарысы, артыкулы пра выдатных людзей горада, знакамітых землякоў, выкарыстаны дакументы і матэрыялы з дзяржаўных і асабістых архіваў, музеяў, газетныя публікацыі, успаміны.

Асаблівая ўвага аддадзена ўвекавечанню памяці загінуўшых у Вялікую Айчынную вайну воінаў-землякоў і воінаў Чырвонай Арміі, партызан, падпольшчыкаў, мірных жыхароў — ахвяр фашысцкага тэрору, якія пахаваны на тэрыторыі горада. Прыведзены таксама звесткі пра жыхароў горада, якія сталі ахвярамі палітычных рэпрэсій.

Кніга будзе цікавая не толькі жыхарам Магілёва, але ўсім, хто цікавіцца гісторыяй нашай краіны.

 

СУПРАЦОЎНІКІ РЭДАКЦЫЙ I СЛУЖБАЎ ВЫДАВЕЦТВА, ЯКІЯ ПРАЦАВАЛІ НАД КНІГАЙ

Група картаграфіі: навуковы рэдактар Т. У. Кавалеўская

Рэдакцыя фотаздымак і фотаілюстрацый: загадчык рэдакцыі Г. М. Бажанкоў, фотакарэспандэнты А. П. Дрыбас, В. У. Харчанка, фатографы С. А. Жукавень, І. У. Каваленка

Літаратурнае рэдагаванне: М. І. Аўхімовіч, Т. П. Панчанка

Фота: з фондаў Магілёўскага абласнога дзяржаўнага архіва, Абласнога краязнаўчага музея, архіва БелЭн, асабістых архіваў

 

ПРАДСТАЎНІКІ ГРАМАДСКАСЦІ г. МАГІЛЁВА, ЯКІЯ АКТЫЎНА ДАПАМАГАЛІ Ў СТВАРЭННІ КНІГІ «ПАМЯЦЬ»

К. Аляксееў, І. Аношкін, М. Астрава, С. Багдановіч, І. Барбарчык, Л. Батура, Л. Бурдзіна, У. Бурдзін, В. Бярбега, П. Валожын, А. Вараб'ёва, А. Вітэр, У. Гардзееў, Е. Го­твальд, М. Грашчанка, Л. Грыгор'ева, У. Ерамееў, А. Жаваранкава, А. Жарыкава, А. Жывапісцава, У. Іваноў, У. Кадзет, В. Кажамякін, Н. Капцова, В. Капыцін, В. Каржанеўскі, А. Косціна, Б. Крукоўскі, Н. Кузняцова, А. Кузняцоў, М. Леаненка, К. Мацярынка, Н. Міхайлава, А. Мысаў, Я. Новікаў, М. Ножнікаў, Дз. Падбярэзскі, В. Пяткоў, І. Радзіцкі, В. Самцоў, Б. Сідарэнка, І. Скварцоў, С. Сталярова, Г. Суднік, С. Трацэўскі, М. Трыбуль, П. Чыстап'янаў, У. Чэпікаў, Дз. Чэшка, М. Шульман, А. Ярохін, З. Яцкевіч і інш.

 


 

Скачать в формате PDF (319 Mb)

 


 

 

 

ЗМЕСТ

Да чытача

17

Зямля нашых продкаў

19

Найстаражытнейшыя звесткі пра Магілёў

24

Крывічы ці дрыгавічы?

25

Аб чым сведчаць раскопкі вуліцы Няфёдаўскай

26

Лучын або Магілёў?

26

Сярэдневяковы Магілёў

28

Легенды і паданні пра Магілёў

30

Магілёў. Чаму так названы горад?

32

Дакументы сведчаць

40

Звесткі пра Магілёў у Баркулабаўскай хроніцы

41

Магілёўская эканомія

45

Дакументы сведчаць

45

Магдэбургскае права. Што змянілася ў жыцці гараджан?

47

Звесткі пра побыт магіляўчан у 16 стагоддзі

48

Гарадскія паўстанні 1606—10 гг.

49

Дакументы сведчаць

51

Магілёўская хроніка і яе аўтары

62

З Магілёўскай хронікі

65

Магілёўская школа іканапісу

75

Магілёўская школа гравюры

76

Назаўсёды ў памяці землякоў

80

Іяўлевіч (Яўлевіч) Ігнацій

80

Іяўлевіч Фама

80

Спірыдон Собаль

80

Георгій Каніскі

83

Магілёўская епархія

86

Магілёўскія епіскапы

87

За веравызнанне змагаліся

89

Яўрэі ў Магілёве

90

У складзе Расійскай імперыі

91

Дакументы сведчаць

96

Нашы продкі ў палку Магілёўскім

98

Аб магілёўскай управе Паўночнага таварыства дзекабрыстаў

99

Браты Юшнеўскія

101

Сяргей Ясенін у Магілёве

102

Магілёў сустракае каранаваных асоб

102

Пушкін у Магілёве

104

Імёны, якія засталіся ў гісторыі Магілёва

105

Станіслаў Іванавіч Богуш-Сестранцэвіч

107

Летапісец ігумен Арэст

107

Пётр Георгіевіч Камбураў

108

Аляксандр Дамбавецкі

108

Магілёў — прыгожы горад, магілёўцы — працавіты народ

110

Занятие и промышленность жителей гор. Моги­лева

112

З побыту гараджан

114

Дакументы сведчаць

118

Сады і паркі Магілёва

122

Магілёўскія масты

123

Магілёўскае піва

125

Назаўсёды ў памяці землякоў

126

Кандрат Іванавіч Грум-Гржымайла

126

Леў Казіміравіч Нагумовіч

127

Феліцыян Васілевіч Рымкевіч

127

Фёдар Спірыдонавіч Шымкевіч

127

Еўдакім Раманавіч Раманаў

127

Мацвей Васілевіч Фурсаў

127

Павел Васілевіч Шэйн

128

Доктар Русель

129

Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская

129

Рыгор Пракопавіч Ісаеў

130

Антон Афодзьевіч Васюцінскі

130

Леанід Ісакавіч Мандэльштам

130

Рувім Ісаевіч Фраерман

130

Вячаслаў Гарноўскі

130

Вацлаў Пятровіч Федаровіч

131

Архітэктурная спадчына Магілёва

131

Помнікі горадабудаўніцтва ў сучасным Магілёве

131

Помнікі архітэктуры 17 — сярэдзіны 18 стагоддзя

135

Помнікі архітэктуры канца 18 — сярэдзіны 19 стагоддзя

139

Помнікі архітэктуры канца 19 — пачатку 20 стагоддзя

144

З гісторыі прамысловасці Магілёва

150

Магілёў не абмінуў уадым рабочага класа

152

Дакументы сведчаць

156

Стаўка Вярхоўнага Галоўнакамандуючага

157

Кацярына Васільчыкава расказвае

163

На крутым павароце гісторыі

165

Стаўка ў Магілёве

173

Ставка Верховного Главнокомандующего

173

Цар­ская семья в Могилеве

173

Представители союзных держав в Ставке

173

На­чало революции в Ставке и отречение Николая II

174

Большевики в Ставке

174

Дакументы сведчаць

175

Магіляўчане, якія змагаліся за савецкую ўладу ў грамадзянскай вайне

182

У рытме першых пяцігодак

184

Горад майго дзяцінства

192

Газеты паведамлялі

192

Вернутыя імёны

197

Назаўсёды ў памяці землякоў

216

Павел Барысавіч Аксельрод

216

Мікалай Пятровіч Вішнявецкі

217

Надзея Давыдаўна Вольпін

217

Уладзімір Піліпавіч Горын-Галкін

217

Мікалай Мікалаевіч Красцінскі

217

Саламон Якаўлевіч Лур'е

218

Восіп Маркавіч Нядзведскі

218

Ота Юльевіч Шміт

219

Імёны, якія засталіся ў гісторыі Магілёва

220

Воіны-землякі, якія загінулі ў савецка-фінляндскую вайну 1939—40 гг. і ў час ваенных канфліктаў на Далёкім Усходзе

220

Ішла вайна народная

222

Абарона Магілёва 1941 г.

223

Магілёўскае народнае апалчэнне 1941 г.

224

Дваццаць тры дні стаялі насмерць

225

У адным страі

230

Сведчыць вораг

233

Дакументы сведчаць

234

Магілёўскае патрыятычнае падполле

238

Іх ведалі нямногія

243

У дні акупацыі

245

Іх прымусова вывезлі ў Германію

251

Нас не лічылі за людзей

251

Азарыцкія вязні

253

Дакументы сведчаць

255

Вызваленне

257

Як акупанты ўтрымлівалі Магілёў

257

Магілёуская аперацыя 1944 г.

260

Прайшлі чорныя дні

264

Навечна ў памяці

264

Пасля вызвалення

274

Героі Савецкага Саюза — ураджэнцы Магілёва, якія вызначыліся ў баях за Радзіму

275

Яфім Ізрайлевіч Злацін

275

Леанід Дзмітрыевіч Лорчанка

276

Міхаіл Васілевіч Лусто

277

Яфім Львовіч Мінкін

278

Магіляўчане на франтах Вялікай Айчыннай

278

Анатоль Мікалаевіч Гаранін

278

Мікалай Сільвестравіч Лабезнікаў

279

Валянцін Антонавіч Пянькоўскі

279

Васіль Міхайлавіч Фралоў

279

Мікалай Іванавіч Цвяткоў

279

Пётр Мікалаевіч Чарнышоў

279

Максім Васілевіч Шпак

279

Крутыя дарогі вайны прайшлі праз Магілёў

281

Удзельнікі антыфашысцкага падполля, партызанскага руху, якія загінулі ці прапалі без вестак, і мірныя жыхары — ахвяры фашысцкага тэрору

283

Змагаліся ўсёй сям'ёй

290

Знішчаныя мірныя жыхары, імёны якіх былі названы здраднікамі-паліцэйскімі і сведкамі на судовых пасяджэннях ваеннага трыбунала БССР у 1946 г.

295

Я помню

302

Я прайшоў праз пакуты гета і канцлагераў

302

Воины 172-й стрелковой дивизии, погибшие при обороне Могилева в бою 12 июля 1941 г. и похороненные возле д. Тишовка

303

Воины Красной Армии, погибшие в боях за освобождение Могилева и по­хороненные на территории города

304

Воіны-землякі, якія загінулі і прапалі без вестак у другую сусветную вайну

309

У мірнай працы

418

Гартаючы падшыўкі

436

Вызначыліся працай

439

Заслужаныя работнікі Беларусі

446

Яны нарадзіліся ў Магілёве

448

Ганаровыя грамадзяне г. Магілёва

453

Загінулі ў Афганістане

455

Матэрыяльная і духоўная спадчына Магілёва

459

Ад скамарохаў і батлейкі да сучаснага тэатра

459

Наш Драматычны

460

Крыху аб народнай творчасці

462

Пэндзаль і разец у надзейных руках

463

З літаратурнай спадчыны

464

Друк у Магілёве

466

Традыцыі працягваюцца, або Кароткая гісторыя магілёўскіх музеяў

469

Куды зніклі магілёўскія зборы?

473

Загадка крыжа Ефрасінні Полацкай

480

На стагоддзі ў памяці народнай

483

З гісторыі назваў вуліц

488

Помнікі археалогіі

489

Помнікі дойлідства далёкай і блізкай мінуўшчыны

489

Імёны, якія засталіся ў гісторыі Магілёва

490

 

Правила комментирования

Уважаемые посетители сайта!

На сайте действует модерация сообщений. Это значит, что сначала происходит процесс проверки всего поступающего материала перед его добавлением на сайт, а уже затем – его публикация.

Ваш комментарий может быть удалён или подвергнут модерации, если он содержит:

  • ненормативную лексику;
  • личные оскорбления или негативные высказывания в адрес других посетителей сайта или иных лиц;
  • ссылки на определённые страницы в интернете;
  • рекламу товаров или услуг, адресов или телефонов и т.п.;
  • призывы к насилию.

Администрация сайта оставляет за собой право удалять и редактировать комментарии без объяснения причин.

Администрация сайта не несет ответственности за содержание комментариев. Мнение автора комментария может не совпадать с мнением администрации сайта и владельца сайта.

Комментарии (2)

2014-09-21 Леонид

Ссылка на скачивание не работает.

2014-09-24 werd_34

Исправил, спасибо.



slounik.org: беларускія слоўнікі і энцыклапедыі www.barysenka.by: Борисенко Николай Сергеевич - персональный сайт